Allereerst: het beleid om de vloot jong te houden, altijd nieuw materiaal aan te schaffen, en boten af te stoten voordat ze ingijpende opknapbeurten of renovaties nodig hebben staat wat mij betreft niet ter discussie. Het is volgens mij de enige manier om zo'n grote vloot met uitsluitend vrijwilligers te beheren. De aanpassing van de systematiek gaat uitsluitend om de prioriteitsbepaling van de vervangingsinvesteringen.

Huidige systematiek

1. Voor het vaststellen van het huidige vlootplan wordt uitgegaan van een lijst waarin per boottype staat opgegeven wat het ideaal aantal van dat type binnen de vloot van RIC zou moeten zijn. Dit ideaal aantal wordt vastgesteld aan de hand van het verwachte gebruik van de boten (zowel recreatief als voor wedstrijden). Op deze lijst staat bijvoorbeeld dat we 5 jeugdskiffs tot 55 kg zouden moeten hebben en 3 vier-zonders in de recreatievloot.
2. Vervolgens wordt het huidige botenbestand van RIC gekoppeld aan deze ideale vlootlijst. Boten die niet kunnen worden gekoppeld dienen afgestoten te worden, open plekken in de ideale lijst moeten worden opgevuld met nieuwe aankopen.
3. Om de vervangingsprioriteiten te bepalen wordt vervolgens de volgende methode toegepast. Alle boten krijgen een kwaliteitscijfer, variërend van 8 (zeer goed) t/m 1 (slecht). Een nieuw schip begint met 8 punten. In principe wordt elke twee jaar één punt afgetrokken waardoor het schip na 14 jaar op 1 punt uitkomt. De materiaalcommissie schouwt elk jaar de vloot en kan besluiten extra punten af te trekken of toe te kennen.
4. Om tot een lijst van vervangingsprioriteiten te komen zijn de categorieën uit de ideale vlootlijst ondergebracht in prioriteitsgroepen. (De groep Wedstrijd-A skiffs omvat bijvoorbeeld vier categorieën Wedstrijd-A skiffs van verschillende gewichtsklassen.) De grootte van zo'n prioriteitsgroep is variabel, maar omvat meestal ongeveer 5 schepen. Van elk van deze groepen wordt de gemiddelde kwaliteit berekend. De groep met de laagste gemiddelde kwaliteit heeft de hoogste vervangingsprioriteit.
5. Op basis van de prioriteitenlijst wordt een aankoopvoorstel opgesteld. In het ideale geval wordt dit gedaan door de lijst van bovenaf door te nemen, uit elke prioriteitsgroep het slechtste schip te nemen en dit voor te dragen voor vervanging door een nieuw schip (of een RIC-schip van betere kwaliteit uit een andere categorie door te schuiven).

Nadelen

In de praktijk werd de laatste jaren nogal eens afgeweken van de prioriteitenlijst om tot een aankoopvoorstel te komen. De redenen om af te wijken waren legitiem, dus ontstond het gevoel dat de prioriteitenlijst niet de echte aankoopprioriteiten weergaf.

Nadat ik op de vorige ALV had beloofd me hier eens over te buigen ben ik er eens goed voor gaan zitten. Aan de basis is het huidige systeem goed. Ik ben erg gecharmeerd van de "ideale vlootlijst". Die lijst geeft precies weer wat we aan materiaal zouden moeten hebben. Het idee om de boten een kwaliteitscijfer te geven is ook uitstekend. De afschrijvingstermijn is wellicht enigszins arbitrair, en vooral het feit dat een wherry even snel wordt afgeschreven als een Wedstrijd-A skiff is discutabel, maar naar mijn idee zitten daar toch niet de echte pijnpunten.

Waar wel? Ik kom tot het volgende lijstje:

1. De groepen zijn statisch. Niet alleen verschillen de prioriteitsgroepen nogal in grootte (van 2 tot 8 schepen), maar voor elk schip binnen de groep zijn de referentieschepen hetzelfde. Dit doet geen recht aan de werkelijkheid. Neem bijvoorbeeld een zware wedstrijdroeier die alleen een Wedstrijd-A skiff met kwaliteit 1 ter beschikking heeft. Deze roeier heeft er niets aan als er binnen dezelfde prioriteitsgroep een lichte Wedstrijd-A skiff met kwaliteit 8 aanwezig is. Deze roeier zou veeleer uitwijken naar een zware Wedstrijd-B skiff.
2. De prioriteitslijst is statisch. Er wordt niet gekeken wat het effect is van de aanschaf van de eerste prioriteit. In een ongunstig geval kan het zo zijn dat één nieuwe aankoop niet voldoende is om een prioriteitsgroep "uit de lijst" te krijgen, maar dat er een groeter kwaliteitsimpuls nodig is. In de huidige systematiek kan zo'n aanschaf pas volgend jaar plaatsvinden.
3. De wijze van gemiddelde-berekening werkt niet goed bij grote kwaliteitsverschillen binnen de prioriteitsgroep. Een aantal redelijke boten kan één "rotte appel" camoufleren, waardoor deze jarenlang niet op de vervangingslijst komt. Dit geldt momenteel bijvoorbeeld voor de Hans Peters. Dit schip uit 1989 is momenteel een van de slechtste schepen die we hebben, maar op de traditionele lijst is hij nog lang niet aan de beurt...

Nieuwe systematiek

Ik heb de volgende wijzigingen bedacht:

1. De prioriteitsgroepen worden afgeschaft. In plaats daarvan krijgt elke categorie een aantal vergelijkingscategorieën. In deze categorieën zitten schepen die te beschouwen zijn als vervanging wanneer het desbetreffende schip zelf niet beschikbaar zou zijn.
2. De prioriteit wordt niet meer per groep bepaald, maar individueel per schip. De vervangingsprioriteit van een schip is gedefinieerd als het gemiddelde van drie ratio's:
   1. De eigen kwaliteit
   2. De gemiddelde kwaliteit van de overige schepen uit de categorie waartoe het schip behoort
   3. De gemiddelde kwaliteit van de schepen uit de vergelijkingscategorieën
   Door deze middeling weegt de individuele kwaliteit van het schip zwaarder mee, waardoor slechte schepen binnen een verder hoogwaardige categorie niet aan de aandacht ontsnappen.

Resultaat

Hieronder de Top-10 prioriteitenlijsten die met de twee methodes berekend zijn:

Prioriteitenlijst oude systematiek

Prioriteitenlijst nieuw systematiek

Deze laatste lijst moet "dynamisch" geïnterpreteerd worden: elke keer als een aankoop bepaald is wordt de lijst opnieuw doorgerekend alsof de aankoop als gedaan is. Het spreekt vanzelf dat een vervanging van de Sondaal alle andere vier-zonders naar de onderste regionen stuurt.

Belangrijke opmerking: Bovenstaande prioriteitenlijst is opgesteld vóórdat de jaarlijkse vlootwaardering door de materiaalcommissie heeft plaatsgevonden. Dit zijn dus geen definitieve cijfers; ze zijn uitsluitend bedoeld als onderbouwing van de systematiekwijziging.

Ingewikkeld verhaal, maar het resultaat spreekt mij zeer aan! En jou?